Новости за 02.03.2026

W głębi lasów włodawskich w województwie lubelskim, na podmokłym, bagnistym terenie kilkanaście kilometrów od kolonii Kaplonosy, archeolodzy dokonali jednego z najciekawszych odkryć ostatnich lat na archeologicznej mapie naszego kraju. Na trudno dostępnym obszarze, który dotychczas uchodził praktycznie za nieprzenikniony, badacze natrafili na relikt wczesnośredniowiecznego grodziska, który pozostaje niemal nietknięty przez dzieje i działalność człowieka. Średniowieczne […]

Nie będzie przesadą, jeśli napiszemy, że trwają przełomowe badania poświęcone najstarszym znanym geometrycznym wzorom kiedykolwiek znalezionym przez naukowców.  Ich pochodzenie sięga okresu sprzed ponad 60 000 lat. Jakby było to mało imponujące, chodzi o ryty pozostawione na… skorupach jaj strusich znalezionych w Afryce Południowej i Namibii.  Skorupki strusich jaj w rolach głównych Za ustaleniami w […]

Jest w fizyce taki piękny mit. Jeśli schłodzisz materię wystarczająco mocno, to dostajesz przepływ idealny. Bez oporu, bez strat, bez tego całego codziennego elementu, który zjada energię po drodze. Nadciekłość i nadprzewodnictwo karmią tę wyobraźnię jak mało co, bo naprawdę potrafią zachowywać się w sposób, który dla intuicji brzmi jak oszustwo. Tyle że natura ma […]

Centrum naszej galaktyki przez lata było jak dzielnica, o której wszyscy słyszeli legendy, ale mało kto ma porządną mapę. Niby wiemy, że tam się gotuje. Supermasywna czarna dziura, tłok gwiazd, chmury gazu, które raz rodzą gwiazdy, a raz są przez nie brutalnie rozrywane. Tylko że w świetle widzialnym ten rejon jest w dużej mierze zasłonięty […]

W biologii i w technologiach energetycznych jest pewien cichy bohater. To proton, czyli dodatnio naładowana cząstka, która potrafi przeskakiwać przez sieci wiązań wodorowych tak sprawnie, jakby ktoś wbudował w materię skrót nawigacyjny. Właśnie z tego powodu kwas fosforowy i jego rodzina fosforanów przewijają się wszędzie. Od ATP i błon komórkowych, przez DNA i RNA, aż […]

Mars przez lata był w tej sprawie mistrzem uniku. Niby wszyscy podejrzewali, że w jego zapylonej atmosferze musi czasem przeskoczyć jakaś iskra, ale planeta konsekwentnie nie chciała dać nam czegoś, co da się nazwać jednoznacznym dowodem. Teraz wreszcie trafił się sygnał, który brzmi jak znajomy odruch fizyki plazmy, czyli tzw. whistler – radiowy “gwizd” kojarzony […]

Naukowcy od dawna mierzą się z jedną z największych geologicznych zagadek. Chodzi o tzw. Wielką niezgodność, będącą ogromną luką sięgającą nawet miliarda lat w zapisie geologicznym Ziemi. Ta przerwa oznacza, że w skałach nie zachowały się praktycznie żadne dowody na ogromną część historii naszej planety między końcem ery prekambru a początkiem kambru, kiedy to pojawiły […]

Na farmie w Ketton w hrabstwie Rutland w Anglii znaleziono w 2020 roku rzadką mozaikę z okresu rzymskiego, której pełne znaczenie dopiero teraz udało się odczytać. A wszystko to po dogłębnej analizie. Początkowo uważano, że fragmenty dekoracyjnej posadzki przedstawiają sceny z Iliady Homera, czyli klasycznego eposu opowiadającego o wojnie trojańskiej. Najnowsze badania sugerują jednak, że […]